Humus nedir?

Koyu renkli organik bir topraktır. Bitkilerin çürümesiyle meydana gelir. Kara toprak da denen humuslu topraklar en verimli toprak türüdür. Bitkiler bu çeşit toprakta bol besin bulur. Buna çoğu zaman ölmüş küçük hayvanlar da (örneğin böcek) karışabilir. Humus, kimyasal bakımdan başta karbon ve azot olmak üzere demir, kükürt, fosfor, potasyum, kalsiyum, sodyum, magnezyum gibi elementlerden oluşur. Toprağa düşen bitki artığı, ısı, nem ve mikroorganizmaların yardımıyla ayrışmaya başlar.

Önce çürür ve parçalanır, sonra organik moleküller, en sonunda da mineraller haline dönüşür. Humus oluşumunu sağlayan etkenler bitki örtüsü, iklim ve toprak yapısıdır. Toprağın üstündeki bitki örtüsü humusun kaynağını oluşturur ve ne kadar gürse o kadar çok artık bırakacağından humus oluşumu da fazla olur. Bununla birlikte tek başına bitki örtüsü humus oluşumunu sağlayamaz. İkinci önemli etken iklimdir. Bitki artıklarının ayrışması için gerekli ısı ve nem olmadıkça dökülen artıklar olduğu gibi kalır ve toprağın niteliğini yükseltmek yerine bozar.

Toprağın niteliği de humus oluşumunu kolaylaştırır ya da zorlaştırır. Bu nedenle ılıman iklim kuşağında, karbonatlı ana kayalar üstünde, orman ya da bozkır bitkileriyle kaplı yerlerde meydana gelen humus, nitelikçe en iyi olanıdır. Buna karşılık ılıman bölgenin kuzeyinde, iğneyapraklı ormanlar altında ve yüksek dağlarda oluşan humus ise çok geç çürüdüğünden keçemsi bir tabaka oluşturur ve bitkilerin büyümesini zorlaştırır.

Genelde humus, içerdiği minerallerin bitkilerin büyümesinde temel maddeler olması nedeniyle toprağın niteliğini yükseltir; kırıntılı bünyesi nedeniyle fiziksel özelliklerini iyileştirir; suyun tutulmasını kolaylaştırarak toprak aşınmasını azaltır. Bu yüzden tarım için son derece yararlı bir etkendir.

humus

Humusça zengin olan Karadeniz bölgesi toprakları Kahverengi orman toprakları, çok daha fazla humus barındıran topraklara ise Çernezyom adı verilir.Aslı belirlenemeyecek kadar ayrışan humus toprağa verimlilik kazandırır. Humus; kil, kum ve siltle birlikte en küçük toprak parçacığı olan agregatların oluşumda yer alır. Toprağa organik madde halinde düşen maddeler, ilk önce inorganik bileşiklere, sonra da elementlerine ayrıştırılır.

Humus (yemek) nedir?

Humus nohut ve tahine limon suyu, sarımsak, tuz, kimyon, kırmızı biber ve zeytinyağı eklenerek yapılan bir Ortadoğu mezesidir. Houmous ve Hummus olarak da yazılıp okunur. Hummus Arapça nohut anlamına gelmektedir. Daha çok Arap ülkelerinde ve yine Ortadoğu'da, İsrail'de sıkça tüketilmekle birlikte Türkiye, Ermenistan ve Yunanistan gibi ülkelerde de geleneksel bir yemek olarak yapılıp tüketilir.

Türkiye'de ise Hatay yöresinde yapılmaktadır. Son yıllarda Avrupa ve Amerika'da oldukça popüler bir ürün olmuştur. Humus Ortadoğu'da pide, domates ve salatalıkla yenen bir kahvaltılık, ana yemek öncesi iştah açıcı bir atıştırma veya kendi başına bir öğün iken Avrupa ve Amerika'da cipsle birlikte tüketilen bir meze haline gelmiştir.

Sözlükte "humus" ne demek?

1. Tahin, limon suyu, zeytinyağı, sarmısak ve baharatla hazırlanan nohut ezmesi.
2. Bitkilerin çürümesiyle oluşan koyu renkte organik öz.

Humus kelimesinin ingilizcesi

n. rich soil formed from decayed matter
n. humus, rich soil formed from decayed matter
n. humus, mold
Köken: Latince